Sharenting: Odpowiedzialność, zagrożenia i wpływ na przyszłość dziecka
Nikola Drąg
- 2025-04-02
- Psychologia
Spis treści
Add a header to begin generating the table of contents
Współczesny świat mediów społecznościowych wprowadził nowe sposoby dzielenia się życiem rodzinnym. Wielu rodziców publikuje zdjęcia, filmy i informacje o swoich dzieciach, dokumentując ich rozwój i codzienne wydarzenia. Zjawisko to, określane mianem sharentingu (od ang. „parenting” i „sharing”), budzi coraz więcej kontrowersji. Choć dla wielu jest to sposób na celebrację życia rodzinnego, mało kto zastanawia się nad długofalowymi konsekwencjami tego typu praktyk. Sharenting niesie poważne ryzyko psychologiczne, społeczne, a nawet prawne, wpływając na to, jak dzieci będą funkcjonować w dorosłym życiu.
Czym jest sharenting i dlaczego budzi kontrowersje?
Sharenting polega na publikowaniu przez rodziców treści dotyczących życia ich dzieci. Zdjęcia z pierwszych dni życia, relacje z wakacji czy codzienne sytuacje z życia domowego – wszystko to trafia do internetu, często bez żadnych ograniczeń dostępu. Chociaż rodzice mogą mieć dobre intencje, takie jak dzielenie się radością z bliskimi, praktyka ta rodzi poważne pytania dotyczące praw dziecka do prywatności, bezpieczeństwa oraz autonomii w późniejszym życiu (Blum-Ross & Livingstone, 2017).
Wpływ sharentingu na dziecko
Wpływ sharentingu na dziecko
Dzieci, których życie jest dokumentowane w mediach społecznościowych, mogą doświadczyć szeregu problemów emocjonalnych. Brak kontroli nad własnym wizerunkiem prowadzi do poczucia utraty prywatności i autonomii. W dorosłości takie osoby mogą mieć trudności z budowaniem poczucia własnej wartości, ponieważ ich tożsamość była kształtowana przez treści publikowane przez rodziców, często bez ich wiedzy czy zgody (Steinberg, 2017).
Budowanie tożsamości i poczucie wstydu
Wiele zdjęć, które rodzice uznają za zabawne czy urocze, może być dla dziecka powodem do wstydu w przyszłości. Publicznie udostępnione treści mogą być źródłem żartów, prześladowania czy wykluczenia w grupie rówieśniczej. Dzieci stają się także świadome swojej obecności w sieci, co może wpływać na ich rozwój psychospołeczny i ograniczać spontaniczność (Wagner & Gasche, 2018).
Ryzyko cyberprzemocy i wykorzystania danych
Materiały udostępnione w internecie mogą zostać wykorzystane przez osoby trzecie. Istnieje ryzyko, że zdjęcia dzieci trafią do niewłaściwych rąk lub zostaną użyte w sposób, który narazi dziecko na cyberprzemoc lub inne formy nękania. Niektóre zdjęcia mogą być nawet wykorzystywane przez przestępców seksualnych, co stwarza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa dziecka (Kopecky et al., 2020).
Wpływ sharentingu na dziecko
Prawo dziecka do prywatności
Konwencja o Prawach Dziecka gwarantuje każdemu dziecku prawo do ochrony jego prywatności (ONZ, 1989). Rodzice, publikując treści dotyczące swoich dzieci, często nieświadomie naruszają to prawo. W Polsce prawo do ochrony wizerunku i danych osobowych dziecka jest zagwarantowane przez Kodeks Cywilny oraz przepisy RODO, które nakładają obowiązek ochrony danych osobowych, w tym zdjęć dzieci (Regulation (EU) 2016/679).
Odpowiedzialność rodziców
W niektórych krajach rodzice, którzy publikują nadmierne ilości treści na temat swoich dzieci, mogą być pociągnięci do odpowiedzialności prawnej. We Francji przepisy umożliwiają dzieciom wytoczenie procesów swoim rodzicom za naruszenie prawa do prywatności. Coraz częściej wprowadza się także regulacje mające na celu edukowanie rodziców o zagrożeniach związanych z sharentingiem.
Długofalowe konsekwencje sharentingu
Sharenting może wpływać na życie dziecka w dorosłości na wiele nieoczekiwanych sposobów. Przykładowe problemy, z jakimi mogą mierzyć się osoby dorosłe, które doświadczyły nadmiernej ekspozycji w internecie, to:
- Problemy z budowaniem relacji społecznych: Publiczne udostępnienie prywatnych informacji może wpłynąć na relacje z rówieśnikami i partnerami, prowadząc do poczucia braku zaufania.
- Trudności z karierą zawodową: Dane i zdjęcia dostępne w sieci mogą zostać odnalezione przez potencjalnych pracodawców, co może utrudnić znalezienie pracy lub wpłynąć na wizerunek kandydata (Steinberg, 2017).
- Wykorzystywanie danych w celach komercyjnych: Informacje o dzieciach mogą być przetwarzane przez firmy marketingowe, co narusza ich prawo do ochrony danych osobowych.
Jak rodzice mogą chronić dzieci przed negatywnymi skutkami sharentingu?
Zachowanie umiaru
Rodzice powinni ograniczyć liczbę publikowanych treści dotyczących swoich dzieci. Warto zadać sobie pytanie: czy moje dziecko będzie chciało, aby ta treść była widoczna, gdy dorośnie?
Ochrona ustawień prywatności
Ustawienia prywatności w mediach społecznościowych powinny być dostosowane w taki sposób, aby ograniczyć dostęp do zdjęć wyłącznie dla najbliższych.
Zgoda dziecka
W przypadku starszych dzieci warto zapytać o zgodę na publikację zdjęcia lub informacji. Daje to dziecku poczucie kontroli nad swoim wizerunkiem.
Edukacja cyfrowa
Rodzice powinni być świadomi zagrożeń wynikających z publikowania danych w internecie i podejmować świadome decyzje dotyczące ochrony prywatności swojej rodziny.
Podsumowanie
Sharenting to zjawisko, które z pozoru wydaje się niewinne, ale niesie za sobą poważne konsekwencje dla dzieci. Naruszenie ich prawa do prywatności, ryzyko cyberprzemocy, a także długofalowy wpływ na poczucie tożsamości i relacje społeczne to tylko niektóre z problemów, jakie mogą wyniknąć z nadmiernej ekspozycji w sieci. Rodzice, jako opiekunowie prawni, mają obowiązek chronić swoje dzieci przed zagrożeniami, podejmując świadome i odpowiedzialne decyzje dotyczące publikowania treści w internecie. Wprowadzenie umiaru, edukacja cyfrowa i ochrona prywatności to kluczowe kroki, które mogą pomóc w minimalizowaniu negatywnych skutków sharentingu.
O nas
Witaj w Instytucie Myśli, miejscu stworzonym z myślą o Twoim dobru psychicznym i emocjonalnym. Niezależnie od tego, czy borykasz się z problemami emocjonalnymi, czy szukasz wsparcia w trudnych sytuacjach życiowych, jesteśmy tu, by Ci pomóc.
Ostatnie artykuły
- All Post
- Bez kategorii
- Psychologia
- Psychoterapia
