Standardy Ochrony Małotenich
Instytut Myśli Sp. z o.o.
Warszawa, dnia 01.08.2024 roku
Rozdział I. Przepisy wstępne
1.
- Niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich (dalej: „Standardy”) zawierają wytyczne dotyczące postępowania w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa i dobra dzieci w Instytucie Myśli
z o.o. (dalej: „Gabinety”) i obejmuje:- zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem Gabinetów,
- rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia małoletnich,
- zasady i procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka przez pracownika, osobę trzecią, innego dziecka lub opiekuna,
- zasady ochrony danych osobowych małoletniego,
- zasady ochrony wizerunku dziecka,
- zasady ustalenia planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy.
- Przepisy Standardów mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych
w Gabinetach, jak również do wszystkich osób które świadczą w imieniu Gabinetów usługi
na rzecz małoletnich (dalej: „personel”).
Rozdział II. Podstawowe pojęcia
2.
- Dla celów niniejszych Standardów przyjęto następujące definicje:
- Małoletni, dziecko – każda osoba do ukończenia 18 roku życia.
- Opiekun małoletniego – osoba uprawniona do jego reprezentacji, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny.
- Dane osobowe małoletniego – wszelkie informacje umożliwiające identyfikację małoletniego.
- Krzywdzenie małoletniego – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego
na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie, stosowanie przemocy fizycznej, emocjonalnej
lub wykorzystywanie seksualne. - Przemoc fizyczna – celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne.
- Przemoc emocjonalna – naruszenie godności osobistej, poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wciąganie dziecka w konflikt dorosłych, manipulowanie, brak podstawowego wsparcia, uwagi i miłości.
- Przemoc domowa – umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny lub osób mieszkających razem, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające
ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy. - Wykorzystywanie seksualne – każde zachowanie, które prowadzi do seksualnego zaspokojenia kosztem dziecka. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem)
oraz zachowania bez kontaktu fizycznego (np. pokazywanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm). - Zaniedbywanie – niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka przez rodzica lub opiekuna małoletniego, niezapewnienie mu odpowiedniego pożywienia, ubrań, schronienia, opieki medycznej, bezpieczeństwa.
- Osobami odpowiedzialnym za przestrzeganie Standardów są wyznaczeni przez osoby zarządzające Gabinetami pracownicy lub współpracownicy Gabinetów (dalej: „koordynatorzy”).
Rozdział III. Zasady kontaktu z małoletnimi w Gabinetach
3.
- Osoba zarządzająca Gabinetami weryfikuje w Rejestrze Sprawców Przestępstw Seksualnych każdą osobę przed dopuszczeniem jej do pracy z dziećmi.
- Niedopuszczalne jest upokarzanie, lekceważenie i obrażanie dziecka, a także zachowania, które wzbudzają poczucie zagrożenia lub noszą znamiona: przemocy fizycznej, erotyzowania
lub seksualizacji relacji. - Niedopuszczalny jest krzyk na dziecko w sytuacji innej niż wynikająca z bezpieczeństwa dziecka lub innych dzieci.
- W towarzystwie dzieci niedopuszczalne jest używanie wulgarnych słów, gestów i żartów, czynienie obraźliwych uwag, nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej oraz wykorzystywanie wobec dziecka relacji władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).
4.
- W komunikacji z dziećmi należy zachować cierpliwość, słuchać dzieci i udzielać im odpowiedzi adekwatnych do ich wieku i danej sytuacji.
- Komunikacja z małoletnim nie powinna: wzbudzać w nim poczucie zagrożenia (groźby, wyzwiska), obniżać poczucie wartości (np. krzyk, negatywne ocenianie, wzbudzanie poczucia winy, negowanie uczuć), upokarzać (wyszydzanie, ośmieszanie) oraz naruszać granic
(nie zachowywanie odpowiedniego dystansu, podteksty o charakterze erotycznym). - Personel obowiązuje obiektywizm, sprawiedliwość i szacunek w traktowaniu każdego małoletniego, bez względu na jego pochodzenie, rasę, wyznanie, narodowość i orientację seksualną.
5.
- Personel nie może utrwalać wizerunków dzieci w celach prywatnych, również zawodowych, jeżeli opiekun dziecka nie wyraził na to zgody.
- Jeśli małoletni ukończył 16 lat i rozpoczyna się terapia małoletniego, osoba prowadząca terapię podpisuje z nim kontrakt terapeutyczny.
- Personel powinien działać w taki sposób, aby dziecko czuło się bezpiecznie w relacji
z psychologiem lub psychoterapeutą. Dziecko powinno mieć pewność, że szczegóły dotyczące sesji lub konsultacji z psychologiem lub psychoterapeutą nie zostaną przekazane rodzicom
lub opiekunowi małoletniego, chyba że wymagają tego przepisy prawa. - Personel przekazuje rodzicom lub opiekunom tylko informacje ogólne ograniczające
się do wniosków i zaleceń z prowadzonej terapii lub konsultacji dziecka.
Rozdział IV. Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia małoletnich
6.
- Personel Gabinetów powinien zwracać uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia małoletnich, takie jak:
- widoczne obrażenia ciała (siniaki, ugryzienia, rany), zarówno u dziecka jak i jednego z opiekunów,
- wyjaśnienia dotyczące obrażeń podawane przez dziecko, jeśli wydają się niewiarygodne, niemożliwe, niespójne,
- symptomy wskazujące na strach dziecka przed rodzicem lub opiekunem, w tym lęk przed powrotem do domu;
- wzdryganie się przez dziecko, kiedy podchodzi do niego osoba dorosła,
- skarżenie się dziecka na powtarzające się dolegliwości somatyczne: bóle brzucha, głowy, mdłości itp.,
- bierność dziecka, jego wycofanie, uległość, strach, depresja, zachowania agresywne,
- ślady po samookaleczeniach,
- skargi dziecko na przemoc.
- Personel powinien zwracać uwagę na niepokojące zachowania rodziców lub opiekunów, takie jak:
- nieprzekonujące lub sprzeczne informacje lub odmowa wyjaśnień przyczyn obrażeń dziecka,
- brak kontaktów rodzica z osobami zainteresowanymi losem dziecka,
- wyrażanie się o małoletnim w negatywny sposób, w tym ciągłe obwinianie, poniżanie lub strofowanie,
- poddawanie małoletniego surowej dyscyplinie lub odrzucanie małoletniego,
- zachowania agresywne takie jak krzyk, szarpanie, popychanie itp.
- Personel Gabinetów monitoruje sytuację i dobrostan małoletniego.
Rozdział V. Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka
7.
- W razie podejrzenia krzywdzenia małoletniego, należy sporządzić notatkę służbową
i zawiadomić o swoim podejrzeniu osobę zarządzającą Gabinetami lub koordynatora. - Osoba zarządzająca Gabinetami lub koordynator, którzy otrzymali zawiadomienie:
- przyjmują zawiadomienie o krzywdzeniu lub podejrzeniu krzywdzenia małoletniego,
- badają okoliczności sprawy i jeśli jest to uzasadnione, to prowadzą rozmowę z rodzicami lub opiekunami prawnymi,
- w sytuacjach wystąpienia przemocy domowej wobec małoletniego podejmują decyzję o zawiadomieniu podmiotu działającego na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej w celu uruchomienia procedury „Niebieskiej Karty”,
- jeśli jest to wskazane i uzasadnione biorąc pod uwagę sytuację dziecka, składają wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu lub zawiadamiają policję o podejrzeniu przestępstwa,
- w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia małoletniego zawiadamiają policję oraz – w razie potrzeby – pomoc medyczną,
- prowadzą nadzór nad prowadzeniem przypadku pokrzywdzonego małoletniego oraz przygotują plan wsparcia małoletniego,
- zapewniają pomoc personelowi w realizacji zadań, w tym ułatwiają konsultacje trudnych spraw ze specjalistami, a jeśli jest taka potrzeba, to organizują szkolenia w zakresie reagowania na przemoc wobec małoletnich.
- W przypadku podejrzenia, że małoletni jest ofiarą krzywdzenia ze strony personelu Gabinetów:
- osoba podejrzewająca krzywdzenie dziecka zgłasza problem koordynatorowi lub osobie odpowiedzialnej za zarządzenie Gabinetami,
- koordynator lub osoba odpowiedzialna za zarządzenie Gabinetami podejmuje działania w celu zbadania sprawy: rozmawia z dzieckiem, rozmawia z członkiem personelu na temat podejrzenia krzywdzenia, rozmawia z pracownikami Gabinetów na temat zdarzenia, obserwuje personel,
- w razie potwierdzenia podejrzeń koordynator lub osoba odpowiedzialna
za zarządzenie Gabinetami powiadamia rodziców lub prawnych opiekunów dziecka, - osoba zarządzająca Gabinetami, po potwierdzeniu informacji, podejmuje działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ogólnego i prawa pracy, w tym może zastosować karę porządkową oraz zawiadomić policję,
- w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia małoletniego osoba zarządzająca Gabinetami lub koordynator zawiadamiają policję oraz – w razie potrzeby – pomoc medyczną,
- osoba zarządzająca Gabinetami lub koordynator prowadzą nadzór nad prowadzeniem przypadku pokrzywdzonego małoletniego,
- koordynator przygotowuje plan wsparcia małoletniego.
- W zależności od sytuacji osoba zarządzająca Gabinetami lub koordynator informuje rodziców i dziecko o poczynionych ustaleniach i możliwych formach pomocy psychologicznej.
- Przepisy niniejszego rozdziału nie uchylają zobowiązania psychologa lub psychoterapeuty
do zachowania tajemnicy zawodowej. Okoliczności każdej sprawy i interwencji powinny
być rozpatrywane indywidualnie, a działania podejmowane w taki sposób, aby nie naruszyć tajemnicy zawodowej obowiązującej personel. Oznacza to, że możliwe są sytuacje, w których personel będzie mógł zaniechać wykonania obowiązków wskazanych w niniejszym rozdziale
(w tym zaniechać zawiadomienia odpowiednich osób, podmiotów lub organów ścigania),
jeśli wykonanie takich obowiązków byłoby równoznaczne z naruszeniem tajemnicy zawodowej obowiązującej personel.
Rozdział VI. Ochrona danych osobowych małoletniego i jego wizerunku
8.
- Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach określonych w Ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, RODO). - Personel ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych osobowych, które przetwarza
oraz zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem. - Dane osobowe dziecka są udostępniane wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.
- Dostęp do danych osobowych dziecka ma wyłącznie upoważniony personel.
9.
- Personel, w wyjątkowych i uzasadnionych sytuacjach, może skontaktować się z opiekunem małoletniego i zapytać go o zgodę na podanie jego danych kontaktowych przedstawicielom innych instytucji np. sąd, szkoła. W przypadku wyrażenia zgody, personel podaje przedstawicielowi instytucji dane kontaktowe do opiekuna małoletniego. Powyższe nie jest konieczne w przypadku interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka.
- Jeśli sesje psychologiczne lub psychoterapeutyczne mają być nagrywane, personel uprzednio informuje o tym dziecko oraz opiekuna małoletniego, a następnie uzyskuje zgodę na narywanie od opiekuna oraz dodatkowo małoletniego, jeśli małoletni ukończył 16 lat.
- W sytuacjach, w których przetwarzanie danych jest wykonywane na podstawie zgody, personel zobowiązany jest uzyskać zgodę opiekuna oraz dodatkowo zgodę małoletniego, którzy ukończył lat 16, na przetwarzanie jego danych osobowych.
Rodział VII. Postanowienia końcowe
10.
- Standardy będą aktualizowane minimum co 2 lata.
- Koordynator monitoruje realizację Standardów, aktualizuje je oraz reaguje na ich naruszenie.
- W razie konieczności koordynator wprowadza zmiany w Standardach, które następnie są potwierdzane przez osobę zarządzającą Gabinetami.
- Każdy członek personelu powinien zostać zapoznany ze Standardami i podpisać oświadczenie o zapoznaniu się z nimi. W razie potrzeby może zostać przeprowadzone odpowiednie szkolenie praktyczne personelu uwzględniające zasady bezpieczeństwa określone w niniejszych Standardach.
- Koordynator będzie przechowywał dokumentację związaną z ujawnionymi lub zgłoszonymi incydentami lub zdarzeniami zagrażającymi dobru małoletniego.
- Standardy są dokumentem ogólnodostępnym dla personelu, dzieci oraz ich opiekunów.
- Dokument publikowany jest na stronie internetowej www.instytutmysli.pl oraz dostępny w recepcji Gabinetów.