Terapeuta nie jest cudotwórcą, czyli co może dobry terapeuta
Jakub Frankiewicz
- 2024-11-20
- Psychologia, Psychoterapia
Wielu z nas, podejmując terapię, ma nadzieję na realną zmianę w swoim życiu. Do gabinetów sprowadzają nas różne problemy: pragnienie ulgi, poczucie winy, międzypokoleniowe traumy, poczucie bezsensu egzystencji i braku celu, depresja, problemy w relacjach, lęki, fobie, kompulsje, kryzysy czy straty. Bardzo często, w naszych wyobrażeniach, psychoterapeuta siedzący naprzeciwko powinien znaleźć remedium na każdy z tych problemów – tak, jak gdyby mogły one zniknąć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, otwierając upragnioną drogę do szczęścia. Czy tak właśnie działa psychoterapia?
Dlaczego psychoterapeuta nie jest cudotwórcą?
Terapeuta Cię nie ocali
Istotą psychoterapii jest udzielenie wsparcia i zrozumienia, stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której klient i terapeuta wspólnie będą mogli przyjrzeć się najdelikatniejszym kawałkom naszej osobowości, wyjaśnić rządzące nią mechanizmy i wypracować nowy sposób funkcjonowania. Co warte podkreślenia, celem tego procesu nie jest ,,uratowanie” klienta. Proces terapeutyczny z założenia ma prowadzić do tego, by to klient, korzystając z własnych zasobów, potrafił wziąć odpowiedzialność za siebie, by ustalił swoje własne cele oraz to, co chciałby w sobie zmienić, a co przyjdzie mu zaakceptować. Terapeuta nie podejmie tej decyzji za klienta, nie narzuci mu, co jest ważne, ponieważ to naruszyłoby autonomię osoby, a w konsekwencji – po zakończeniu terapii problemy mogłyby powrócić. To dlatego tak istotna jest autonomia, inicjatywa i zaangażowanie klienta w przebieg terapii. Badania z 2014 roku (Norcross & Lambert) pokazują, że kluczowym czynnikiem wpływającym na skuteczność terapii jest właśnie aktywne zaangażowanie klienta, a nie narzucanie rozwiązań przez terapeutę. To dlatego zadaniem terapeuty nie jest uratowanie klienta, a raczej pomoc w nauczeniu go, jak poradzić sobie z wykorzystaniem dostępnych zasobów.
Terapeuta nie rozwiąże Twoich problemów za Ciebie
Wiele problemów, które przynosimy na terapię, to tylko wierzchołek góry lodowej. To, co na pierwszy rzut oka wydaje się naszą główną bolączką, często okazuje się konsekwencją złożonych, nieświadomych procesów. Terapeuta nie rozwiąże naszych problemów, bo jego zadaniem nie jest znalezienie natychmiastowych, doraźnych rozwiązań. Przykładowo, osobie zgłaszającej się do terapeuty z lękiem przed wystąpieniami publicznymi może wydawać się, że problemem jest właśnie ów lęk i to nim trzeba się zająć, podczas gdy w rzeczywistości warto byłoby przyjrzeć się jego korzeniom – głębszym wzorcom z czasów dzieciństwa, traumatycznym doświadczeniem czy przekonaniom uderzającym w nasze poczucie własnej wartości. Terapia pozwala zrozumieć te mechanizmy i nauczyć się radzenia sobie z nimi samodzielnie. Terapeuta nie zmieni naszego życia za nas, ale będzie nam cierpliwie towarzyszyć w odkrywaniu własnej drogi do zmiany i akceptacji.
Terapeuta nie usunie z Twojego życia stresu, lęków i wątpliwości
Terapia nie sprawi, że Twoje życie stanie się natychmiast bezproblemowe, pozbawione trosk i niepokoju. Wszak, nie wszystkie aspekty naszego życia jesteśmy w stanie kontrolować, a terapeuta nie zmieni Twojej pracy, otoczenia, ani nie uchroni przed codziennymi trudnościami. Jednak badania (Lutz et al., 2019) pokazują, że akceptacja trudnych emocji i umiejętność funkcjonowania mimo ich obecności to kluczowe czynniki zdrowia psychicznego. Terapeuta pomaga wypracować strategie, które umożliwiają skuteczniejsze radzenie sobie z codziennym stresem, jednocześnie wspierając akceptację trudnych emocji jako naturalnej części życia. Lęki i wątpliwości to nasi codzienni towarzysze – proces terapeutyczny pozwala nam nieco je okiełznać, a nawet uczynić z nich naszą przewagę.
Terapeuta nie zastąpi przyjaciół i rodziny, nie stworzy relacji za Ciebie
Relacja z terapeutą nie jest równoznaczna z przyjaźnią. Terapeuta nie może być Twoim przyjacielem, ponieważ jego zadaniem jest zachowanie profesjonalnego dystansu i obiektywnej perspektywy. Pomimo tego, relacja z terapeutą odgrywa niezwykle istotne znaczenie w całym procesie. Badania z 2016 roku (Tasca & Balfour) wykazały, że terapeutyczne wsparcie wzmacnia nasze relacje poza gabinetem, a relacja terapeutyczna stanowi swoisty ,,model” zdrowego, wspierającego związku, który później możemy przenieść na inne relacje. Terapeuta może więc dać Ci narzędzia do budowania zdrowych relacji, ale nie zrobi tego za Ciebie. Koniec końców, wychodząc z gabinetu, to od nas zależy, jak wykorzystamy zdobytą wiedzę i zasoby.
Co w takim razie może zrobić terapeuta?
- Pomoże znaleźć ulgę w cierpieniu i przejdzie z Tobą przez kryzysy. W trudnych chwilach terapeuta może być wsparciem i drogowskazem, ale to do Ciebie będzie należało wzięcie odpowiedzialności, odkrycie własnych zasobów i sposobów do radzenia sobie z wyzwaniami.
- Pokaże, jak samodzielnie zbudować sieć wsparcia społecznego. Badania (Beck, 2017) potwierdzają, że trwałe relacje społeczne są jednym z najważniejszych czynników ochronnych zdrowia psychicznego i jednym z naszych najważniejszych zasobów.
- Pomoże wypracować metody radzenia sobie z lękiem i stresem. Nauczysz się, jak być autentycznym i akceptującym siebie, co jest kluczowe dla długotrwałego dobrostanu.
- Pomoże zaakceptować trudne prawdy o sobie i świecie. Terapeuta może pomóc zrozumieć Twoje wzorce myślenia i mechanizmy kierujące Twoim zachowaniem, co doprowadzi do większej samoświadomości i pomoże określić, co dokładnie chciałbyś zmienić.
Bibliografia:
- Beck, J. S. (2017). Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond (3rd ed.). Guilford Press.
- Lutz, W., Zimmermann, D., Müller, V., Böhnke, J. R., & Rubel, J. (2019). Feedback and progress monitoring effects in psychotherapies: A systematic review and meta-analysis. Psychotherapy Research, 29(3), 329-346.
- Norcross, J. C., & Lambert, M. J. (2014). Psychotherapy relationships that work III. Psychotherapy, 51(3), 375-387.
- Tasca, G. A., & Balfour, L. (2016). Attachment and eating disorders: A review of current research. The Canadian Journal of Psychiatry, 61(5), 246-252.
O nas
Ostatnie artykuły
- All Post
- Bez kategorii
- Psychologia
- Psychoterapia
