Zaburzenia psychiczne w okresie dorastania: lęk, depresja i zaburzenia odżywiania
Nikola Drąg
- 2024-11-15
- Psychologia, Psychoterapia
Adolescencja to czas, w którym młodzi ludzie są szczególnie narażeni na rozwój zaburzeń psychicznych. W literaturze klinicznej wyróżnia się kilka typowych zaburzeń dla tej grupy wiekowej, takich jak zaburzenia lękowe, depresja, zaburzenia odżywiania oraz impulsywne zaburzenia zachowania. Wzmożone emocje, zmienność nastrojów oraz konieczność radzenia sobie z wieloma wyzwaniami społecznymi i osobistymi sprawiają, że zdrowie psychiczne młodzieży jest podatne na osłabienie. Wczesne wykrycie i właściwa interwencja mogą pomóc młodzieży przejść przez ten trudny okres w sposób zdrowy.
Zaburzenia lękowe
Jednym z najczęstszych problemów psychicznych w okresie dojrzewania są zaburzenia lękowe. Młodzież często doświadcza lęku wynikającego z różnych stresorów, takich jak presja akademicka, trudności w relacjach rówieśniczych czy obawy związane z przyszłością. Lęk społeczny, szczególnie nasilony w sytuacjach związanych z rówieśnikami, to powszechne zjawisko, które może utrudniać codzienne funkcjonowanie młodego człowieka.
Długotrwałe ignorowanie tych problemów może prowadzić do poważniejszych stanów, takich jak napady paniki czy nawet fobie społeczne. Badania wskazują, że młodzież zmagająca się z lękiem społecznym często wycofuje się z relacji interpersonalnych i unika sytuacji, które mogłyby wywoływać uczucie niepokoju. Lęk tego rodzaju utrudnia budowanie zdrowych więzi, co może wpływać negatywnie na rozwój umiejętności społecznych, tak ważnych w okresie dorastania.
Presja, jaką wywierają na siebie młodzi ludzie, by spełniać oczekiwania społeczne, może powodować chroniczny lęk i prowadzić do uczucia niepewności. W dzisiejszych czasach media społecznościowe nasilają to zjawisko – młodzież często porównuje się z wyidealizowanymi wizerunkami, co potęguje uczucie lęku i presję na bycie „idealnym”. Negatywne skutki długotrwałego stresu to między innymi trudności z koncentracją, spadek motywacji oraz problemy ze snem.
Depresja: narastające zagrożenie wśród młodzieży
Depresja to kolejny poważny problem, który często pojawia się w okresie dojrzewania. Szacuje się, że dotyka ona około 10-20% młodzieży, przy czym częściej diagnozuje się ją u dziewcząt. Objawy depresji u młodych ludzi mogą różnić się od tych występujących u dorosłych – młodzież często przejawia drażliwość, wycofanie społeczne, spadek zainteresowania dotychczasowymi pasjami oraz trudności z koncentracją.
Depresja w tej grupie wiekowej bywa trudna do zauważenia, ponieważ niektóre objawy, takie jak wahania nastroju, mogą być mylnie interpretowane jako „typowe” dla dorastania. Dlatego rodzice oraz nauczyciele często nie są świadomi problemów, z którymi zmaga się młodzież. Jeśli depresja pozostaje niezauważona i nieleczona, może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak pogorszenie wyników w nauce, izolacja społeczna, a nawet myśli samobójcze.
Młodzież, która doświadcza depresji, zmaga się często z poczuciem osamotnienia i brakiem zrozumienia ze strony otoczenia. Brak wsparcia społecznego może dodatkowo potęgować objawy depresyjne, a uczucie, że nie ma nikogo, kto rozumie ich problemy, może prowadzić do wycofania i utraty motywacji do działania. W takich przypadkach wsparcie rodziny oraz środowiska szkolnego może być kluczowe w procesie zdrowienia.
Zaburzenia odżywiania: anoreksja, bulimia i inne problemy z obrazem ciała
Okres dojrzewania to czas, w którym szczególnie uwidaczniają się problemy związane z obrazem ciała, co często prowadzi do zaburzeń odżywiania. Presja społeczna oraz wzorce urody promowane przez media mogą powodować, że młodzież, szczególnie dziewczęta, czuje się niezadowolona z własnego wyglądu. Wyidealizowane obrazy ciał w mediach społecznościowych potęgują poczucie niedoskonałości, co może skłaniać młodych ludzi do podejmowania działań mających na celu osiągnięcie „idealnej” sylwetki.
Anoreksja i bulimia to jedne z najczęstszych zaburzeń odżywiania w tej grupie wiekowej. Anoreksja charakteryzuje się restrykcyjnym ograniczaniem spożycia jedzenia, podczas gdy bulimia obejmuje cykliczne napady objadania się i późniejsze próby „kompensacji”, takie jak prowokowanie wymiotów. Młodzież, która zmaga się z tymi zaburzeniami, często doznaje również problemów emocjonalnych, takich jak lęk, niska samoocena i poczucie braku kontroli nad własnym życiem.
Zaburzenia odżywiania mają poważne konsekwencje zdrowotne, zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Mogą prowadzić do wyniszczenia organizmu, zaburzeń hormonalnych oraz innych problemów zdrowotnych, które mogą trwale wpłynąć na rozwój młodego człowieka. W przypadku braku odpowiedniej interwencji zaburzenia te mogą być śmiertelne – anoreksja ma najwyższy wskaźnik śmiertelności spośród wszystkich zaburzeń psychicznych (Smink, van Hoeken & Hoek, 2012).
Zaburzenia behawioralne: ADHD i zaburzenia opozycyjno-buntownicze
Zaburzenia behawioralne, takie jak ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) oraz zaburzenia opozycyjno-buntownicze, także są często diagnozowane w okresie dorastania. ADHD objawia się trudnościami w koncentracji, impulsywnością oraz nadmierną aktywnością, co może prowadzić do problemów szkolnych, konfliktów z rówieśnikami i trudności w przystosowaniu się do wymagań środowiska.
Zaburzenia opozycyjno-buntownicze charakteryzują się skłonnością do sprzeciwiania się autorytetom, agresją oraz niechęcią do przestrzegania zasad społecznych. Młodzież z tymi zaburzeniami często wykazuje buntownicze postawy wobec rodziców, nauczycieli oraz innych osób, co prowadzi do poważnych konfliktów i napięć. Jeśli problemy te nie zostaną zidentyfikowane i odpowiednio zarządzane, mogą przełożyć się na poważniejsze trudności w dorosłym życiu.
Dzieci z zaburzeniami behawioralnymi mogą doświadczać trudności w tworzeniu stabilnych relacji z rówieśnikami, a także w kontrolowaniu impulsów i emocji. Wsparcie rodziny oraz właściwa interwencja terapeutyczna, na przykład terapia behawioralna, mogą pomóc młodzieży w radzeniu sobie z tymi trudnościami i zwiększyć szanse na sukcesywny rozwój społeczny.
O nas
Ostatnie artykuły
- All Post
- Bez kategorii
- Psychologia
- Psychoterapia
